Humans of the European bubble: Jan de Zutter

Door Carina van Os en Roeland Spruyt

Iedereen herkent het gezicht van Verhofstadt, Juncker of Timmermans, maar wie zijn de mensen achter deze mannen? Wie zorgen ervoor dat de parlementariërs goed voorbereid naar hun commissievergaderingen gaan? Wie zorgt ervoor dat de Europeanen niet in slaap vallen door hen koffie te brengen? Wie zorgt dat een parlementslid zo goed als mogelijk in de media komt? Wie zorgt ervoor dat wij letterlijk een beter beeld krijgen van Europa en Brussel?

In deze serie kijken wij naar vier mensen die weinigen misschien van naam kennen, maar die van essentieel belang zijn voor de werking van de Europese Unie. EUKnowHow ging naar Brussel en interviewde twee persvoorlichters, een regisseur en een bode; de Humans of the European bubbleIn het eerste deel: Jan De Zutter, persvoorlichter en rechterhand van Kathleen Van Brempt, vicevoorzitter van de Europese sociaaldemocraten (S&D) en Antwerps politica.

De Zutter kom ik tegen voor de ingang van het Europees Parlement. Shag rokend geeft hij mij een hand. ‘Jan De Zutter, goedemiddag’, zegt hij met een prachtig Vlaams accent. Ik kende hem al een beetje, we belden vaak voor interviews met Van Brempt, maar dit was de eerste keer dat ik hem in levende lijve ontmoette. Mooie zwartleren pet, goede snor en karakteristiek gekleed gaat hij mij voor: het parlementsgebouw in.

Voordat wij naar binnenlopen en samen nog wat roken geeft hij kritiek op een stuk dat in de Groene Amsterdammer stond. ‘Het geeft zo’n clichébeeld van Europa, verschrikkelijk. De schrijfster doet net alsof wij heel de dag recepties aflopen, maar ik zal je eerlijk zeggen Roeland: ik ben nog nooit bij zo’n receptie geweest. Ik weet niet waar zij over schrijft.’

Wie hij is kan hij beter zelf zeggen: ‘Ik ben persverantwoordelijke van Kathleen Van Brempt, lid van de Vlaamse socialistische partij in het Europarlement.’ Kenmerkend voor hem, zo zou blijken, geeft hij kort antwoord op vragen die op hemzelf betrekking hebben. Typerend ook voor een persvoorlichter: alles wat hij doet en zegt staat in het teken van de vrouw waarvoor hij moet zorgen en dat ook met verve doet.

Zijn werkdag ziet er anders uit dan andere medewerkers van parlementariërs in het EP, hij werkt vaak vanuit huis en heeft daar ook zo zijn redenen voor. ‘Niet alleen omdat mijn footprint op deze aarde dan kleiner is en ik niet heel de tijd van Antwerpen naar Brussel moet rijden, maar ook om niet volledig in de Europese bubbel te zitten. Kijk: politiek kent zijn eigen logica en die logica kan ervoor zorgen dat je losgekoppeld kunt geraken van de gewone wereld. Wij drijven af en toe af van de kwesties waar de gewone burgers elke dag mee bezig zijn.’ Wat is nu exact die Brusselse logica dan? ‘Als politicus ben je bezig met het regelen van de samenleving en dat is zeer complexe materie. Je bent bezig met technische details. Die details zijn bij wetgeving weliswaar belangrijk, maar de focus op al die details kan ervoor zorgen dat je de hoofdlijnen niet meer scherp in het oog hebt.’

Tijdens de campagne van 2010 zat Job Cohen, toen nog de voorman van de PvdA bij NOVA aan tafel. Hij zakte door het ijs toen Twan Huys hem vroeg hoeveel een brood kostte en zei dat het een euro was. Precies De Zutters grootste vrees: ‘Je hebt politici die niet meer weten wat een brood kost en dat is aan het einde van de rit problematisch. Kathleen weet dat gelukkig wel.’ Toch is het een moeilijke kwestie. Wie meer en meer informatie zoekt over Kathleen ziet direct dat ze ontzettend hard werkt. Talloze commissies, lid van het Europees Parlement en de Antwerpse gemeenteraad. Ze komt geregeld op televisie en schrijft veel opiniebijdragen over Europa. Is het dan niet lastig om Kathleen uit die bubbel te houden? ‘Ja, dat blijft natuurlijk lastig. Maar ze neemt een halve dag per week vrij om niet in Brussel te zijn en gewoon in Antwerpen te zijn, zodat ze er sowieso even uit is. Wat heel belangrijk is, is volgens mij dat het voor de gewone burger helemaal niet zo van belang is welke ideologie aan de macht is. Aan het einde van de rit moeten overheidsdiensten gewoon voor hen werken. Als het werkt maakt het voor hen vaak niet uit of het sociaaldemocratisch, liberaal of christendemocratisch tot stand is gekomen?’

We staan inmiddels al een uur te praten, in de grote gang voor de televisiestudio’s en de gang naar het plenaire zaal. Laatste vraag dan: is Jan een beetje optimistisch over de toekomst van Europa? ‘Ja, en dat heeft vooral met jullie, jonge mensen te maken. Kijk: voor jullie is Europa heel normaal. Ik heb nog de Belgische Frank gekend. Jullie hebben alleen nog maar met de euro betaald en Brussel is heel normaal. Tevens is het kijken over de grenzen heel vanzelfsprekend. Mijn zoon heeft een lief uit Oekraïne, heeft islamitische vrienden en reist door heel Europa. Dit soort kansen hadden wij niet in onze jeugd, maar jullie wel. Europa kan vallen, absoluut, maar ik denk dat Europa verstevigd zal worden door de jeugd, door jullie jongeren.’

Foto: Mathilde Kooij